Lạ thật, trong bài “130 năm thăng trầm chữ Việt – Kỳ 3: Cưỡng bách và phản kháng” trên TT ngày 21-12, tác giả có đặt một câu hỏi – chính là Inter Title: “Vì sao người Pháp chọn quốc ngữ?”
Sau đó là đoạn văn này:
“Đây là phần “tối” nhất trong nhiều nghiên cứu về quốc ngữ trong văn học sử của nước ta. Có không nhiều nghiên cứu nêu rõ nguyên nhân, lý do thực dân Pháp “quyết liệt” ép người Nam kỳ học quốc ngữ thay vì tiếng Pháp. Chúng tôi tìm thấy trong nghiên cứu của Nguyễn Văn Trung vấn đề này.
“Ở đây cần để ý một điều là trước khi người Pháp xâm chiếm nước ta, các nhà truyền giáo thuộc nhiều quốc tịch châu Âu đã theo đường lối “tôn trọng thích nghi văn hóa, phong tục những nước bị truyền giáo (nhất là các nhà truyền giáo thuộc Dòng Tên)”. Chính trong tinh thần đó mà họ sáng chế ra chữ quốc ngữ. Đến thời Pháp xâm lược, các nhà truyền giáo Dòng Tên phải nhường chỗ cho Hội thừa sai Paris và những người này đều là người Pháp, theo một đường lối truyền giáo cứng rắn chủ trương xóa bỏ, tiêu diệt tất cả những gì là phong tục, văn hóa, tư tưởng của các nước bị truyền giáo không hợp với giáo lý Thiên Chúa. Hơn nữa, họ còn đồng hóa quyền lợi nước Pháp với quyền lợi của đạo nên họ đã tích cực góp phần vào việc thiết lập chế độ thực dân”. (Nguyễn Văn Trung – Chữ, văn quốc ngữ thời đầu Pháp thuộc).
Với tinh thần đó, các giáo sĩ đã thúc ép chính quyền Pháp chọn chữ quốc ngữ thay vì chữ Pháp.
>>>> Bản Um đọc mấy lần mà vẫn không hiểu tại sao cớ sự diễn ra theo thứ tự: các giáo sĩ dòng Tên sáng chế ra chữ quốc ngữ do họ chủ trương “tôn trọng thích nghi văn hóa, phong tục những nước bị truyền giáo”, rồi đến Hội Thừa sai Pháp “chủ trương xóa bỏ, tiêu diệt tất cả những gì là phong tục, văn hóa, tư tưởng của các nước bị truyền giáo”, mà tác giả lại có thể kết luận một câu xanh rờn là: “Với tinh thần đó (hẳn là tinh thần của Hội Thừa sai Pháp – Um), các giáo sĩ đã thúc ép chính quyền Pháp chọn chữ quốc ngữ thay vì chữ Pháp”???? Tại sao???
